De sterk toegenomen vraag naar digitale diensten onderstreepte de behoefte aan een gemakkelijke, algemeen aanvaarde manier voor mensen om online te bewijzen wie zij zijn. De EU komt dichter bij de invoering van een continentaal digitaal identiteitssysteem.
Afgelopen juni stelde de Europese Commissie een baanbrekende noviteit voor: een Europese digitale identiteitsportefeuille. Elke lidstaat zal een portemonnee uitgeven waarmee burgers en bedrijven zich online kunnen identificeren en authenticeren. De lidstaten werken al aan een gemeenschappelijke architectuur om interoperabiliteit en wederzijds vertrouwen in de hele EU te waarborgen.
Deze Europese digitale identiteitsportefeuille zou een stille revolutie in de digitale wereld kunnen betekenen. Via de portemonnee zouden gebruikers, op verzoek en onder hun uitsluitende controle, identificatiegegevens en geloofsbrieven/attributen (bv. rijbewijs, diploma) veilig moeten kunnen opslaan en delen.
Het gebruik van de portemonnee is vrijwillig; een brede toepassing is dus niet noodzakelijkerwijs gegarandeerd. Men mag niet vergeten dat er andere oplossingen op de markt beschikbaar zijn. De toekomstige Europese digitale identiteitsportefeuille moet dus aantrekkelijk zijn.
14 van de 27 EU-landen, die samen goed zijn voor 60% van de totale bevolking, hebben al een of ander nationaal digitaal systeem, maar niet alle systemen kunnen grensoverschrijdend worden gebruikt. En dan hebben miljoenen nog steeds geen digitale identificatie.
De introductie vorig jaar van de Covid-19 gezondheidscertificaat-app – het zogenaamde vaccinatiepaspoort – heeft het reizen in de EU tijdens de pandemie vergemakkelijkt en bood een glimp van wat de Europese digitale identiteit zou kunnen zijn wanneer deze, zoals gepland, over twee jaar wordt gelanceerd.
Maar de ambities zijn grootschaliger, met enorme beleidsmatige en operationele uitdagingen die moeten worden getemd om het veilige, naadloze digitale ID-systeem te krijgen dat het plan voor de hele EU beoogt.
Nederland neemt volgend jaar deel aan drie grootschalige tests met de Europese digitale identiteit. Dat blijkt uit de ‘Werkagenda Waardengedreven Digitaliseren‘ van het kabinet. Burgerrechtenbeweging Vrijbit waarschuwde vorige maand nog voor de gevaren die een dergelijk ID met zich meebrengt.
Verder zal Nederland in 2023 aan drie grootschalige pilots met de Europese digitale identiteit deelnemen, waarbij wordt gekeken naar het grensoverschrijdend zaken doen met een wallet-app. De pilots zouden tot en met 2025 lopen en moeten ‘kansen en risico’s’ in kaart brengen.
Vrijbit waarschuwde onlangs voor de gevolgen van een Europese digitale identiteit. “Het gevaar is levensgroot dat de persoonsgegevens die verzameld worden voor het verkrijgen van een ID gebruikt gaan worden, door overheden en private partijen, voor het koppelen aan andere data en gebruik voor andere doeleinden.”
“Wordt vervolgt” zeg maar ….
Â
