Minister Agema van Volksgezondheid heeft de Tweede Kamer geïnformeerd over de aanstaande invoering van de European Health Data Space Verordening (EHDS). Deze EU-verordening, die naar verwachting volgend jaar van kracht wordt, zal de standaard uitwisseling van zorggegevens van burgers binnen de Europese Unie regelen.
De EHDS, voorgesteld door de Europese Commissie, beoogt medische gegevens in een gemeenschappelijk formaat te delen. Dit omvat zowel primair gebruik (voor directe zorgverlening) als secundair gebruik (voor onderzoek, onderwijs, productontwikkeling, beleidsvorming en gepersonaliseerde zorg).
Na het politieke akkoord in april, verwacht men dat de verordening eind dit jaar of begin volgend jaar wordt bekrachtigd. De implementatie zal geleidelijk plaatsvinden over periodes van 2, 4 en 6 jaar. Minister Agema onderzoekt momenteel hoe de EHDS in Nederland zal worden geïmplementeerd, inclusief noodzakelijke aanpassingen in nationale wetgeving.
De EHDS maakt deel uit van de bredere Europese datastrategie, gericht op het stellen van normen voor dataverwerking. Dit wordt gezien als een tegenwicht tegen andere economische machtsblokken, zoals de Verenigde Staten, waar datagebruik voornamelijk aan de private sector wordt overgelaten.
Een belangrijk aspect van de EHDS is het opt-out systeem. Nederlanders die hun gegevens niet willen delen, moeten tweemaal actief bezwaar maken: eenmaal voor primair gebruik via het Nationaal Contactpunt voor eHealth (NCPeH) en eenmaal voor secundair gebruik via de Health Data Access Body (HDAB). Overheden behouden echter het recht om een opt-out te negeren als dit noodzakelijk wordt geacht voor het algemeen belang, beleid, statistiek of onderzoek.
Deze nieuwe verordening markeert een significante verandering in de manier waarop zorggegevens binnen de EU worden beheerd en gedeeld, met potentieel verstrekkende gevolgen voor privacy en gezondheidszorg.
De rol van de AVG
De AVG speelt een cruciale rol in de EHDS. De verordening biedt een juridisch kader voor de bescherming van persoonsgegevens, inclusief gezondheidsgegevens. De EHDS moet strikt voldoen aan de AVG-principes, zoals rechtmatigheid, doelbinding, beperkte verwerking, transparantie, dataminimalisatie, opslagbeperking, integriteit en vertrouwelijkheid.
De AVG biedt ook burgers sterke rechten met betrekking tot hun gegevens, zoals het recht op toegang, rectificatie, verwijdering, beperking van de verwerking, verzet tegen verwerking en gegevensportabiliteit. Deze rechten moeten worden gehandhaafd en gewaarborgd in de context van de EHDS.
De EHDS heeft het potentieel om de Europese gezondheidszorg te transformeren, maar het is van essentieel belang om nadelen en uitdagingen proactief aan te pakken. Door een robuuste focus op privacy, interoperabiliteit, eerlijke toegang, transparantie, publiek vertrouwen en naleving van de AVG, kan de EHDS een succes worden en leiden tot betere gezondheid voor alle Europeanen.
Baas over eigen data
Deze nieuwe verordening markeert een significante verandering in de manier waarop zorggegevens binnen de EU worden beheerd en gedeeld, met potentieel verstrekkende gevolgen voor privacy en gezondheidszorg.
De EHDS moet zorgen voor eerlijke en niet-discriminerende toegang tot gegevens voor alle geautoriseerde gebruikers, ongeacht hun locatie of sector. Dit omvat zowel zorgverleners als onderzoekers. Een robuust governance-model is nodig om toezicht te houden op de naleving van de regels, ethische praktijken te waarborgen en belangenconflicten te voorkomen.
Door grenzen overschrijdende toegang tot gegevens te creëren, kan de EHDS leiden tot betere diagnoses, gerichtere behandelingen, snellere ontwikkelingen van nieuwe medicijnen en meer controle voor burgers over hun eigen gezondheidsgegevens.
Maar burgers moeten volledige transparantie en controle hebben over hun gegevens en hoe deze worden gebruikt. En dit dreigt met nieuwe Europese wetgeving te verdwijnen. Met name dit laatste is bij velen een punt van zorg.
Meer via https://open.overheid.nl/documenten/3b6573cd-176f-402b-bef5-14c9aa2b6793/file
