Cloudplatformen bieden schaalbaarheid, snelheid en flexibiliteit. Toch ontstaat er vaak een vals gevoel van veiligheid zodra workloads en data “in de cloud” staan. Blind vertrouwen is riskant, omdat incidenten zelden ontstaan door falende providers en meestal ontstaan door menselijke fouten, verkeerde configuraties en ontbrekende processen.
De cloud is geen automatisch veiligheidsnet; zonder de juiste aanpak creëer je onnodige risico’s. Een nuchtere kijk helpt: combineer de beveiligingsinvesteringen van je provider met een eigen, strak geregelde inrichting, monitoring en herstelvermogen.
Vijf hardnekkige misvattingen over cloudbeveiliging
- De provider regelt álle beveiliging
- Cloud-native tooling is altijd voldoende
- Meer tools betekent automatisch meer beveiliging
- Compliance-certificering = veilig
- Cloud geeft vanzelf volledig en stabiel zicht
Cloud misvatting #1: de provider regelt álle beveiliging
Cloudbeveiliging werkt volgens gedeelde verantwoordelijkheid. De provider beveiligt datacenters, hypervisor en de basis van de dienst; jij beheert identiteiten, data, configuraties en gebruik.
Cloud-diensten worden vaak in drie serviceniveaus aangeboden: Infrastructure as a Service (IaaS), Platform as a Service (PaaS) en Software as a Service (SaaS). Het verschil zit in hoeveel je zelf beheert versus wat de provider voor je regelt. Hoe hoger je in de stapel komt, hoe minder je zelf hoeft te beheren—maar ook hoe minder maatwerk je kunt doen.
In IaaS ligt OS-hardening, netwerksegmentatie en patching bij jou; in PaaS verschuiven runtime-updates naar de provider, maar sleutelbeheer, IAM en dataclassificatie blijven jouw taak; in SaaS is tenantconfiguratie, rolbeheer en dataretentie onverminderd jouw verantwoordelijkheid. Het risico op simpele maar impactvolle fouten, zoals een publiek gemaakte opslagbucket of te brede rollen, neemt af als eigenaarschap per controle expliciet is vastgelegd.
| Dienstmodel | Provider beheert | Klant beheert |
|---|---|---|
| IaaS | Fysieke laag, hypervisor, basis compute/storage | OS-hardening, netwerkarchitectuur, IAM, encryptie, logging |
| PaaS | Platform-runtime, schaalmechanismen, basispatching | Toegangsmodellen, geheimbeheer, encryptiekeuzes, app-config |
| SaaS | Applicatieplatform en patches | Tenantinstellingen, rollen & rechten, dataretentie, integraties |
Cloud misvatting #2: cloud-native tooling is altijd voldoende
Hyperscalers bieden sterke basisfuncties, maar in hybride en multi-cloud omgevingen ontstaan gaten: niet elk platform geeft evenveel diepgang in inspectie, identiteitscontext of correlatie over accounts en regio’s heen. Richt je niet op “meer tools”, maar op “passende controles” die je architectuur en dreigingsmodel afdekken. Denk aan een web application firewall voor complexe API-stromen, extra detectie op laterale beweging tussen accounts, en een cloud-native application protection-aanpak die posture, workloadbeveiliging en identiteit combineert tot één risicobeeld.
Cloud misvatting #3: meer tools = meer beveiliging
Een wildgroei aan enkelvoudige oplossingen creëert ruis en vertraging. Overlappende alerts zonder context leiden tot alert-moeheid en gemiste signalen. Het doel is samenhang: één bron van waarheid voor assets en configuraties, gestroomlijnde detectie en prioritering van configuratiefouten, plus geautomatiseerde respons waar dat verantwoord kan. Minder, maar beter geïntegreerd, verhoogt je slagkracht en verkort tijd tot herstel.
Cloud misvatting #4: compliance betekent dat we veilig zijn
Certificeringen tonen aan dat een dienst aan normen voldoet; ze zeggen niets over jóuw inrichting. Een “compliant” platform kan nog steeds onveilig zijn door verkeerde configuraties, te ruime IAM-rollen of ontbrekende versleuteling. Gebruik normen als een startpunt, niet als einddoel. Echte veiligheid vraagt om continue zichtbaarheid, hardening, monitoring en geteste herstelprocedures die passen bij jouw datastromen en risico’s.
Cloud misvatting #5: cloud geeft vanzelf volledig en stabiel zicht
Cloud is per definitie dynamisch: resources verschijnen en verdwijnen, teams releasen snel en veel organisaties combineren meerdere clouds met on-premises. Zicht op alle assets, configuraties en identiteiten komt niet “vanzelf”. Je hebt doorlopende inventarisatie, policy-afdwinging, driftdetectie en contextuele risicoanalyse nodig om zwakke plekken tijdig te vinden en te verhelpen.
Praktische aanpak: van ontwerp tot operatie
- Gedeelde verantwoordelijkheid concreet maken per applicatie
Leg per applicatie en omgeving vast wie wat beheert: van IAM-modellen en sleutelbeheer tot logging, patching en back-ups. Veranker deze afspraken in een servicematrix, koppel ze aan rollen en maak naleving meetbaar. Zo verdwijnen “grijze zones” waarin niemand eigenaar is. - Identiteit als nieuwe perimeter en het temmen van secrets
Modelleer toegangspaden van ontwikkelaar tot productie—inclusief CI/CD, service-principals en machine-identiteiten. Hanteer least privilege, time-bound toegang en scheiding tussen mens en machine. Centraliseer geheim- en sleutelbeheer, automatiseer rotatie en beperk key sprawl (cryptografische sleutels, API-keys ed. die door je organisatie heen verspreid raken). Gebruik policy-as-code om afdwinging te automatiseren.
- Netwerk- en datasegmentatie als vangnet tegen laterale beweging
Combineer identity-aware toegang met microsegmentatie binnen VPC/VNet-constructen. Scheid test, staging en productie expliciet. Versleutel data in rust en onderweg; kies klantbeheerde sleutels wanneer regelgeving of risico’s dat vragen en log sleutelgebruik om misbruik te spotten. Maak back-ups immutabel en test herstel op RTO/RPO én applicatie-consistentie. - DevSecOps: beveiliging ingebakken in je toeleveringsketen
Integreer beveiliging vroeg: scan containers, IaC-templates en afhankelijkheden vóór deploy. Definieer baseline-eisen (encryptie, tagging, netwerkregels) als policy-as-code en automatiseer kwaliteitshekken in CI/CD. Registreer elke release met herleidbare metadata, zodat je bij incidenten snel de oorzaak vindt en terugdraait. - Posture-beheer over al je clouds heen
Gebruik een platform dat assets, configuraties, identiteiten en data-risico’s inventariseert en in context brengt. Combineer cloud-security-posture-management met workload-/containerbeveiliging en identiteitsinzichten. Prioriteer op exploiteerbaar risico en koppel bevindingen direct aan eigenaarsteams in je ticketsysteem. Automatiseer veilige snelle oplossingen, zoals het afschermen van per ongeluk publieke opslag. - Detectie-engineering en response op cloudtempo
Ontwerp detecties voor cloudspecifieke signalen: rol-escalatie, anomale sleutelrotatie, ongebruikelijke regio-deploys, wijziging aan log-sinks, of massale permissie-grant. Verzamel high-value telemetry (control-plane, API-logs, workload-agents, IdP-events) en test je regels met gesimuleerde aanvallen. Automatiseer herstelacties waar mogelijk—token intrekken, workload isoleren, configuratie terugdraaien—en oefen je escalatiepad met oefenscenario’s. - Governance en kostenbeheersing zonder frictie
Introduceer guardrails in plaats van blokkades: “golden paths” met goedgekeurde templates en images, alles daarbuiten vereist expliciete risico-acceptatie. Hanteer tagging-standaarden voor eigenaarschap, kosten en dataclassificatie. Maak KPI’s meetbaar: tijd tot herstel van kritieke configuratiefouten, percentage resources onder beleid en doorlooptijd van privilege-aanvragen. Transparantie vermindert schijnzekerheid. - SaaS-beveiliging en schaduw-IT onder regie
Breng ook je SaaS-landschap onder governance. Centraliseer authenticatie met identity-federatie, beperk lokale adminrollen en leg dataretentie vast. Monitor publieke delingen en third-party app-toegang. Voor e-maildreigingen en data-uitwisseling in hybride/cloud-omgevingen vind je praktische aanknopingspunten in cloud- en e-mailbeveiliging met FortiMail. - Herstelkracht periodiek bewijzen
Niet het plan maar de oefening maakt je weerbaar. Simuleer verlies van een primaire sleutel, uitval van een regio en versleuteling van een database. Meet of je binnen RTO/RPO blijft, waar handwerk knelt en welke stappen geautomatiseerd kunnen worden. Documenteer leerpunten en pas je runbooks direct aan, zodat de volgende oefening aantoonbare verbetering laat zien.
In het kort..
De provider regelt niet álles; jouw verantwoordelijkheden blijven cruciaal. Cloud-native tooling is vaak een sterke basis, maar niet altijd voldoende in hybride realiteit. Meer tools zonder integratie verlagen juist het beveiligingsniveau. Compliance is geen garantie op veiligheid wanneer configuraties rammelen.
En volledig zicht komt niet vanzelf; continue inventarisatie, beleid en detectie zijn onmisbaar. Door eigenaarschap, identiteits-gedreven ontwerp, segmentatie, DevSecOps-integratie, posture-beheer en geoefende respons te combineren, benut je de kracht van de cloud zonder schijnzekerheid.
Voor context over beheerkeuzes en risico’s in netwerkbeheer kun je ook ons artikel over de voordelen en nadelen van cloud-based netwerkbeheer lezen.
